สถาพรบุ๊คส์ Knowledge

ตอนที่ 31 ตอนที่ 31 ?ถวายพระพร-ถวายชัยมงคล?





ใกล้ถึงวันเฉลิมพระชนมพรรษา ๕ ธันวาคม นอกจากจะเห็นอาคารบ้านเรือนประดับธงชาติและธงพระปรมาภิไธยย่อ ภปร. รวมถึงประดับไฟสว่างไสวไปทั้งประเทศแล้ว อีกกิจกรรมหนึ่งที่หลายหน่วยงานทั้งทางราชการและเอกชนเปิดให้ประชาชนได้แสดงความจงรักภักดีแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว คือ การลงนาม “ถวายพระพร” หรือ “ถวายพระพรชัยมงคล” 



การอวยพรพระมหากษัตริย์นี้ หากดูตามหลักการใช้คำราชาศัพท์แล้ว การที่ประชาชนทั่วไปซึ่งเป็นฆราวาสใช้คำว่า “ถวายพระพร” นั้นไม่ค่อยจะเหมาะสมนัก เนื่องจาก “ถวายพระพร” เป็นคำที่พระสงฆ์ใช้กับเจ้านายในการอนุโมทนาหรือตอบรับ 



คำที่ถูกต้องซึ่งประชาชนทั่วไปควรใช้คือคำว่า “ถวายชัยมงคล” ดังมีปรากฏในพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เรื่อง “การประชุมพระบรมวงศานุวงศ์และข้าราชการถวายชัยมงคล” ตอนหนึ่งว่า



“ธรรมเนียมนี้ได้เกิดขึ้นเมื่อเฉลิมพระชนมพรรษาใหญ่ ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ปีชวด ฉศก ๑๒๒๖ นั้น เสด็จพระราชดำเนินออกบนพระที่นั่งเศวตฉัตร พระที่นั่งอนันตสมาคม อย่างแขกเมืองใหญ่ ฝ่ายพระบรมวงศานุวงศ์ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนนรานุชิต เป็นผู้ทรงอ่าน ‘คำถวายชัยมงคล’ …”



อย่างไรก็ตามด้วย “ถวายพระพร” ใช้กันแพร่หลายมาเป็นเวลานาน ปัจจุบันหน่วยงานต่างๆ จึงยังนิยมใช้กันโดยทั่วไป แม้ทางราชการจะเคยประกาศให้ใช้เป็น “ถวายชัยมงคล” แล้วก็ตาม ทั้งมีบางแห่งใช้เป็น “ถวายพระพรชัยมงคล” หรือ “ถวายพระพรชัย” ซึ่งเหมาะสมกว่า “ถวายพระพร”. 



อ่านเพิ่มเติม : “ ลงนามถวายพระพร-ลงนามถวายชัยมงคล” ศาสตราจารย์พิเศษจำนงค์ ทองประเสริฐ. จดหมายข่าวราชบัณฑิตยสถาน ปีที่ ๕ ฉบับที่ ๔๗, เมษายน ๒๕๓๘.

“ภาษาไทยไขขาน” ศ.จำนงค์ ทองประเสริฐ. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แพร่พิทยา. ๒๕๒๘. หน้า ๑๙๗-๑๙๙.

ภาพ : www.innnews.co.th

ตอนถัดไป
ตอนก่อนหน้า
ความคิดเห็น
-->